Kenmerken en uitgangspunten voor behandeling/therapie
Het ziektebeeld fibromyalgie komt vooral voor bij jonge vrouwen en vrouwen van middelbare leeftijd. Slechts 10% van alle fibromyalgiepatiënten is man.
Inmiddels is het syndroom zelf steeds meer bekend en erkend. Over de orzaak/oorzaken ervan is helaas nog veel te weinig bekend, terwijl grondig onderzoek veel geld en veel tijd kost. Uitgangspunt van onderzoek zal moeten zijn: de mens met klachten en symptomen, die horen bij het fibromyalgiesyndroom.
Wat is een mens?
Wij in het westen huldigen al meer dan 2000 jaar de van oorsprong Griekse opvatting, dat een mens bestaat uit lichaam en geest. De natuurwetenschappen bekijken het lichaam als een combinatie van materie, ruimte, tijd en trillingen, dat vanuit die factoren communiceert. Ook horen steeds meer mensen van andere, vaak Oosterse, opvattingen zoals het ying/yang principe.
Klachten en symptomen
De A.R.C. (de Raad voor onderzoek naar Arthritis en Reuma) heeft ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek een aantal kenmerken geaccepteerd, die hier in volgorde van belangrijkheid worden weergeven.
a. Pijnklachten van het bewegingsapparaat.
Pijnklachten van het bewegingsapparaat (vroeger benoemd als psychogene fibrositis-reuma door psychische oorzaken-, bindweefselontsteking of gegeneraliseerd pijnsyndroom), die minstens drie maanden aanwezig moeten zijn; met name op een groot aantal karakteristieke drukpijnpunten.
b. Slaapstoornissen.
Slaapstoornissen (tijdens de non-REM fasen), waarvan het afwijkende trillingenpatroon geregistreerd kan worden door middel van E.E.G. (hersenfilm).
c. Vermoeidheid.
Vermoeidheid, die vaak doet denken aan M.E.: het chronisch vermoeidheidssyndroom (dat inmiddels eveneens meer erkenning begint te krijgen).
d. Hoofdpijn.
Hoofdpijn, vaak beschreven als spanningshoofdpijn.
e. Buikpijn en darmstoornissen.
Buikpijn en darmstoornissen, ook wel geïrriteerd darmsyndroom genoemd.
De A.R.C. ziet de slaapstoornissen als de "spil" van de fibromyalgie.
We zullen nu wat uitgebreider ingaan op de klachten en symptomen, die eerder worden vernoemd:
a. Pijnklachen van het bewegingsapparaat.
De drukpijnlijke punten bevinden zich voornamelijk aan nek, schouders, rug, armen en benen; d.w.z. zowel links als rechts, in bovenste en onderste helft van het lichaam en langs wervelkolom en of/ borstbeen. Daarnaast kunnen patiënten een zwelling van de ledematen of verandering van de gevoeligheid in handen/voeten ervaren. De pijn wordt vaak heviger door overbelasting, stress, het blijven hangen in negatieve situaties, gevoelens en/of gedachten, en door koude. Er is verder vaak een gegeneraliseerde ochtenstijfheid aanwezig. Langdurige stress/overbelasting kan het samenspel tussen bepaalde hormoonproducenten in het lichaam ontregelen, zoals hypothalamus (deel van hersenen), hypofyse (deel van hersenen) en bijnierschors. Pijn bij koude is vaak een tekort aan magnesium, vitamine A of vitamine D. Dat de pijnklachten vaak niet bestreden kunnen worden met pijnstillers, betekent dat ze niet altijd worden veroorzaakt door pijnmakers (stoffen, die ons door pijn duidelijk moeten maken dat er iets fout is/gaat in ons lichaam), maar door gebrek aan productie van onze natuurlijke pijnstillers. Verder zijn zwellingen van ledematen of gevoeligheidsveranderingen een bekend verschijnsel bij voedingsallergieën en -intolleranties.
b. Slaapstoornissen
Het slapen verloopt in verschillende elkaar afwisselende fases. Trillingsstoornissen tijdens de
non-REM periodes (de oogleden bewegen niet snel, er wordt niet gedroomd) ontnemen de slaap het herstellend vermogen. De patiënt voelt zich doodmoe en geradbraakt. Hij kan last krijgen van concentratiestoornissen, vergeetachtigheid, apathie, prikkelbaarheid en/of emotionele instabiliteit.
Slapeloosheid of slaperigheid en verstands/gevoelsklachten zijn ook bekende verschijnselen van voedingsallergie of -intolerantie van toevoegingen (smaak-, kleur-, en geurstoffen enz.); het slecht verdragen van bepaalde geuren en weertypes en/of weersveranderingen.
c. Vermoeidheid
Intens moeheid wordt ondermeer veroorzaakt door slaapstoornissen, zuivelallergie, intolerantie van dierlijk eiwit, een tekort aan eiwitten, vitaminen, mineralen en/of groeihormoon, een zuurstoftekort van de spieren of een stoornis in de energiehuishouding. Opvallend hierbij is, dat ook een geringe inspanning de patiënt intens kan vermoeien. Overigens kan intense moeheid ook weer een gestoorde slaap veroorzaken.
d. Hoofdpijn
De hoofdpijn zit meestal in achter- of voorhoofd. Zij kan veroorzaakt worden door a, b, c of door een combinatie ervan, maar ook door een verlaagde bloedsuikerspiegel, die gepaard kan gaan met oorsuizen; door een boosdoener van buitenaf, zoals TL-licht en beeldschermen; door irritatie cq. blokkade van uit de accupunctuur bekende meridianen; t.g.v. een voetafwijking cq. ''slecht'' schoeisel of door psychische oorzaken.
e. Buikpijn en darmstoornissen
Deze kunnen evenals hoofdpin, het gevolg zijn van (een combinatie van) a, b, of c, maar ook door bepaalde voedingsmiddelen, leidingwater en/of luchtverontreiniging.
Het stellen van een diagnose, uitgangspunten voor een therapie
Het is van groot belang het lage pijndrempelsyndroom uit te sluiten. Bij fribromyalgie veroorzaakt het drukken op het voorhoofd -iets boven de neuswortel- geen pijn. Als dit wel het geval is, is er doorgaans sprake van een lage pijndrempel door voedingsintolerantie, schimmelallergie of een stoornis in de stofwisseling betreffende enzymen met een morfine-achtige werking. De patiënt zal dan aangeven, dat elke aanraking pijn doet.
In eerste instantie wordt een indruk verkregen over de aanwezigheid van psychostress en de verwerking daarvan. Is hiervan sprake, dan vergt dit een aanvulling van vitaminen en mineralen op basis van de overige klachten en symptomen.
Tevens is het van belang of het zenuwstelsel overmatig reageert op weer(sveranderingen) of op geuren, met bijvoorbeeld hoofdpijn, misselijkheid, benauwdheid, huiduitslag, maag/darmklachten enz. Dit zijn namelijk kenmerken van de milieupatiënt (M.E. = chronisch vermoeidheidssyndroom).
Er moet worden geconstateerd of er symptomen zijn van overprikkeling van vegatief zenuwstelsel (dus niet van hersenen en ruggenmerg), door de arts onder meer te herkennen aan een afwijkende pupilgrootte, bloeddruk, hartslag e.a.
Verder moet gecontroleerd worden of er aanwijzingen zijn voor overgevoeligheden voor externe factoren door intolerantie, ontgifting, stofwisselingsproblemen ontstaan door tekorten in de voeding of allergische reacties op voedingsmiddelen en/of toevoegingen. Uiteraard vindt grondige anamnese plaats i.v.m. pijnen en klachten.
Voor het laboratorium worden geadviseerd een volledig bloedbeeld, onderzoek op calciumgehalte, spierenzymen, schildklierfuntie en alle stoffen in het bloed, die op reuma kunnen wijzen.
De A.R.C. ontraadt onderzoek op fibromyalgie wanneer er sprake is van hormonale stoornissen, ontstekingen of een voorstadium van kanker, want als deze stoornissen verholpen zijn, kan ook de fibromyalgie opgelost zijn; de fibromyalgie is dan secundair.
Ik ben van mening dat tekorten aan magnesium, zink, vitaminen e.d. moeten worden opgeheven door ze in grote doses voor te schrijven, omdat de normale dosis klaarblijkelijk niet wordt opgenomen c.q. niet blijkt te werken. De invloed van vitamine B1 op het serotoninegehalte (serotonine = vaatvernauwer, die ook de darmbewegingen activeert), de invloed van het groeihormoongehalte en andere processsen zijn immers al goed gedocumenteerd. Naast deze vitamenen- en mineralenaanvulling is het gangbare beleid bij fibromyalgie:
a. Voorlichting
Voorlichting over de medische en psychische aspecten van fibromyalgie
b. Inzicht
Inzicht van de patiënt in het omgaan met zichzelf/het omgaan met psychische problemen
c. Proefbehandeling
Een proefbehandeling met het medicijn amitriptyline (een antidepressivium)
d. Stoppen van niet-effectieve medicatie
e. Conditietraining yoga
f. Het ontwikkelen van een dieet op maat